Pri la vorto “homofobio”. Ĉu timo antaŭ homoj?

Kun ruĝa krajonoJen kaj jen mi renkontas en Esperanto la vorton *homofobio*, kiu celas nomi gravan socian problemon – senraciajn malfidon kaj malamon al samseksemuloj, kiuj baziĝas sur antaŭjuĝoj kaj en sia formo similas al rasismo, kontraŭjudismo kaj seksismo.

La vorto unue aperis en la angla (homophobic) fine de la 1960-aj jaroj kaj poste penetris en aliajn lingvojn (ekzemple: homophobie en la franca, Homophobie en la germana, homofobia en la hispana). Ĝi venas de la kunmeto de la vortoj homosexuality (angle: samseksemo) kaj phobia (el la greka φόβος, Phóbos: timo, fobio). Tamen, la vorto ne servas por priskribi psikan perturbon, kion povus sugesti la finaĵo -fobio. Ĝi ja ankaŭ en Esperanto estas uzata por medicinaj terminoj kiel klostrofobio (patologia timo antaŭ fermitaj lokoj), araneofobio (timo antaŭ araneoj) aŭ hidrofobio (akvofobio). Kelkaj ekstremaj kazoj de *homofobio* prezentas profundan psikan malordon, sed ili estas marĝenaj. Kutime *homofobio* rilatas al ĝenerala negativa aliro al nealiseksemuloj.

En Esperanto tiu vorto havas amuzan konotacion, ĉar oni povus malkonstrui ĝin kiel *homo/fobi/o* kaj kompreni, ke temas pri timo antaŭ homoj. Ŝerce oni povas diri, ke tio ĝi ja estas! Sed la termino estas forte dubinda, eĉ se uzata kiel nomo de artikolo en Vikipedio kaj preferata en Esperanta GLAT-revuo.

Kiam mi estis lingve malpli sperta esperantisto, mi verkis artikolon por “Forumo”, la membrogazeto de LSG, en kiu mi skribis pri gejfobia vidpunkto. La redaktoroj aldonis asteriskon kaj piednote klarigis, ke “gejfobio estas en alia formo la sama vorto kiel la pli konata homofobio” (vd. Pollando kaj samseksemo, “Forumo”, n-ro 142, 1–2/2009, p. 5–6).

Tiun mian elturniĝon de antaŭ preskaŭ ses jaroj – gejfobio – mi plu uzas, foje kun interfiksa -o-, gejofobio. Mi daŭre trovas ĝin pli trafa ol *homofobio* (kiu tamen ne estas same harhirtiga kiel la vorto *homoseksuala*, idismaĵo foje uzata de komencantoj). Iu proponis alian solvon kaj – simile al la vorto kontraŭjudismo – konstruis kontraŭgejismo. Klare, oni ĝin interpretu kiel “kontraŭgejan ismon”, kaj ne “kontraŭon al *gejismo*”. Kontraŭgejismo estas preferata interalie de prof. John C. Wells, prezidanto de la Akademio de Esperanto en la jaroj 2007–2013. Mi trovas ĝin same adekvata, tamen gej(o)fobio pli emfazas la nescion kaj evitemon de samseksemuloj, dum kontraŭgejismo elvokas ĉe mi bildon pri forta kontraŭstaro fare de kelkaj religiaj kaj dekstraj movadoj.